Straatnamen in America

Hay Mulders (St. werkgroep Oud – America)

Straatnamen hebben bijna allemaal een historische achtergrond. Velen zijn onwetend over de betekenis en de oorsprong van de naam van de straat waarin ze wonen.

In 1851 werd in de Gemeentewet vastgelegd dat straatnamen voortaan officieel vastgelegd moesten worden. Ook moest elk huis in een straat een vast nummer krijgen.
Belangrijke redenen voor dit besluit was dat het simpelweg steeds drukker werd overal. Dit was in de dorpen in de regio in die tijd nog niet zo van toepassing.

Vooral in de steden kon de postbode mensen niet meer vinden en ook hulpdiensten zoals politie, brandweer en ambulance hadden moeite met het vinden van het juiste adres. Veel straten hadden in die periode al een naam in de volksmond, veelal werd deze naam overgenomen door de gemeenten en later aangenomen als officiële straatnaam.
De naam Amerika (aanvankelijk met een k) komen we het eerst tegen rond 1850.

America werd aanvankelijk aangeduid als Wijk C.

Vanaf ca. 1895 werd America een zelfstandige parochie en werd het Wijk E genoemd. Alle huizen hadden een E aanduiding. Een klein wit geëmailleerd plaatje dat ergens bij de voordeur op het huis geschroefd werd.

 Twee van die plaatjes liggen in Oudheidkamer De Moeëk:

E 23 was van de fam. Geurts (’t Hof aan de Hofweg)

E 77 van de fam. van Rens aan de Lorbaan

In 1948 werden alle E-nummers omgezet naar de straatnamen met een eigen huisnummer . Later zijn sommige namen nogmaals gewijzigd. Dit was eind 1961. Toen werden er ook straten vernoemd naar personen.

Er werd dus nogal eens gewisseld van aanduiding. Ter illustratie: Op 13 april 1891 werd pastoor Johannes Jeuken ingeschreven als bewoner van huisnummer C 5, de toenmalige pastorie. In 1930 werd de 11e volkstelling gehouden en werd de vroegere pastorie bewoond door de Zusters met huisnummer E 54. Na de oorlog lag het H. Hartklooster (later huisartsenpraktijk en thans Het LaefHoês) op Putweg 6 en vanaf 1961 werd het dus (zoals nu nog) Pastoor Jeukenstraat 6.

Een paar andere voorbeelden:
De huidige Past. Jeukenstraat heette eerst Putweg.
De Nusseleinstraat was eerst Nieuwe Peeldijk en de Hofweg was eerst Oude Peeldijk. De Wouterstraat werd Fabrieksweg genoemd (i.v.m. het turfstrooiselfabriek) . De Gerard Smuldersstraat was oorspronkelijk de Lorbaan en een deel van deze Gerard Smuldersstraat was vroeger ook nog Meteriksebaan.

De gemeente is verantwoordelijk voor de straatnaamgeving. In de gemeente Horst aan de Maas laat de gemeente zich, indien mogelijk ,adviseren door de plaatselijke heemkundeverenigingen.
Voorbeelden hiervan zijn de straten in het gebied America Noord, waar vroeger een voetbalveld en later een ruiterterrein lag. Hier werd bij het kiezen van de straatnamen gekeken naar de laatste bestemming: Landauer, Sjees, Dissel en Eghaam.

Het voorheen moerassige gebied rond de beek, kreeg namen van moerasplanten, zoals Lisdodde en Sleutelbloem. Ook werden er veel straten vernoemd naar personen: Evert Jegerings, Hub. Manders, Jacob v/d Munckhof, pastoor Jeuken, pastoor Jansen, Jacob Poels, meester Nusselein, meester Doenssen, Grad Poels, Martinus Rongen en Gerard Smulders.

Een aantal straatnamen werden afgeleid van de benamingen op de oude Tranchotkaart van begin 19e eeuw: Wouterstraat, Diepe Kuilenstraat, Zwarte Plakweg, Raamweg en de Slengweg.

Veel straatnamen spreken voor zich:
Bloemvenweg (hier lag vroeger een ven), Veenweg (aanwezigheid van veen), Vossenheuvel (aanwezigheid van de vos aan de rand van de Peel), Griendtsveenseweg (de weg naar Griendtsveen), Kerkbosweg (hier lag het bos van de kerk), Slikweg (slik is modder), Ericaplein (het Latijnse erica is heide), Kabroekstraat (bij de Kabroekse beek), Hofweg (naar de boerderij ’t Hof), Caeciliahof (naar de naam van onze fanfare) en Oude en Nieuwe Peeldijk waren de eerste wegen van Horst richting Peel.
De Zouavenstraat genoemd naar de pauselijk zouaaf J. Vollenbergh, de Putweg (genoemd naar afgraving de Put), Peelheideweg en Laagheideweg (genoemd naar de aanwezigheid van heide),

 Graafsebosweg (de graaf van Wittenhorst had hier vroeger bossen liggen), de Wachtpostweg (hier lagen vroeger de wachtposten 14 en 15), Schaapherderweg (het gebied van schaapherder Derken Dorus), aan de Dorperpeelweg lag de ontgonnen Dorperpeel, de Midden Peelweg loopt dwars door de Peel en de Saarweg ligt aan het gebied Saar. De Hoebertweg werd genoemd naar boerderij de Hoebert. De Schiksedijk loopt schiks (schuin) naar de Meterik.

Het Rustven stamt uit de tijd dat de omgeving America aangeduid werd als Metriks Rustven. Langs de Lorbaan liep een smalspoorlijntje met lorries.

Straatnaamborden zien we in de loop van de tijd in diverse uitvoeringen: De ene keer aan een paal, de andere keer op een paal of bevestigd aan een woonhuis.

America telt momenteel ca. 45 straten. De postcode is 5966. De 2 meest recente straatnamen zijn in 2017 in gebruik genomen. Het betreft de Grad Poelsstraat en de Meister Rongenstraat. Zij vormen onderdeel van het nieuwe uitbreidingsgebied aan de Wouterstraat / Kerkbosweg.

Mede op initiatief van de Werkgroep Oud America werden informatieboden geplaatst bij deze 2 straatnamen om zodoende mensen te informeren over de redenen waarom deze mensen een straatnaam naar zich vernoemd kregen.

Meister Rongen

Grad Poels